دانشجویان رشته تاریخ دانشگاه تهران

معبد داش کسن

 معبد باستانی «داش کسن» یا آنچنان که جهانگردان آن رامی شناسند: معبد اژدها؛ در حاشیه روستای «ویر» در حدود ۱۵ کیلومتری شهر تاریخی سلطانیه واقع شده که به نقش دو اژدهای برجسته و چند محراب اسلامی در دو سمت خود و به قرینه یکدیگر مزین است. یکی از دلایل معروف بودن این معبد به دلیل وجود نقش‌های اژدهای آن است که نمونه‌های مشابه آن را آنوبانینی در جای دیگری از ایران مشاهده نکرده‌است. طبق نظر برخی باستان شناسان، قدمت این معبد به قبل از اسلام باز می‌گردد که در زمان ایلخانان نقوشی از جمله اژدها بر آن افزوده شده‌است.

مجموعه تاریخی داش کسن مرکب از ایوانها، نقوش برجسته و محوطه‌های باستانی است که در جهات مختلف به ویژه نقش حجاری شده اژدها، منحصر به فرد و قابل توجه‌است. آثار به جای مانده در محل؛ این احتمال را قوت می‌بخشد که ایلخان مغول «ارغون» بیش از گرایش به دین اسلام، اقدام به ساخت معبدی نموده‌است. تاثیر و تاثر متقابل ایران و چین بر یکدیگر بیش از هر محل دیگری در این مکان مشهود است چنانچه تلفیق طرحهای اسلیمی و نقش اژدها این موضوع را متذکر می‌شود.

در حال حاضر؛ چیز زیادی از این معبد باقی نمانده و تنها سنگهای بزرگ و پراکنده در گوشه کنار معبد دیده می‌شود. محدوده معبد اژدها مستطیلی و به ابعاد تقریبی ۱۰۰ متر در ۵۰ متر است که یک قسمت از آن به واسطه حفاری در تپه ایجاد شده‌است. معبد در دامنه تپه‌ای قرار داشته و مشرف به دشتهای وسیع و زیبایی است.

راه رسیدن به معبد چندان مناسب نبوده و از روستای ویر به بعد کاملا خاکی و بدون تابلوی راهنما است. از حاشیه روستا تا معبد حدود ۵ کیلومتر راه را باید طی نمود که بهتر است یکی از اهالی را به عنوان راهنما با خود همراه داشته باشید؛ تا برای یافتن محل معبد دچار مشکل نشوید. در کنار معبد یک کانکس کوچک وجود دارد که نگهبان معبد در آن زندگی می‌کند.

موزه رختشویخانه

بنای رختشویخانه در قلب بافت تاریخی شهر که منطبق بر حصار می باشد، در منطقه پر تراکم مسکونی، موسوم به عباسقلی خان و محل معروف به بابا جامال چوقوری (گودال بابا جمال) احداث شده است، که امروزه خیابان سعدی وسط به فاصله یکصد متری از سمت غربی آن عبور نموده و از طریق کوچه فرهنگ به بنای مزبور مرتبط می گردد.

مجموعه تاریخی رختشویخانه در سال 1319 شمسی ذیل شماره 1198 در دفتر اندیکاتور اداره ثبت اسناد و املاک زنجان به ثبت رسیده است. زمین این بنا در سال 1347 هجری قمری مطابق با 1307 هجری شمسی توسط علی اکبر توفیقی رئیس بلدیه شهر (شهردار) زنجان از باقرخان امجد نظام به قیمت 185 تومان خریداری شده است. محل موصوف قبل از احداث رختشویخانه با هرزآبهای سطحی مملو و به بابا جمال چوقوری (گودال بابا جمال) معروف بوده است.

گنبد سلطانیه

سرزمین کهنسال ایران با تاریخ پربار و فرهنگ و تمدن غنی خود به عنوان یکی از خاستگاه های تمدن بشری همواره  در طول تاریخ پر فراز و نشیب خود از اهمیت و ویژگی خاصی برخوردار بوده و موزه ها به عنوان نمایشگاههای تاریخ فرهنگ و تمدن مناسب ترین مکان برای معرفی و شناخت تاریخ و مراحل تمدنی آن بشمار میروند.

شهرستان شوشتر یکی از شهرستانهای استان خوزستان 3538 کیلومتر مربع مساحت دارد و در قسمت مرکزی استان خوزستان واقع شده است  و مرکز آن شهر شوشتر است.

"شهر شوشتر از مرکز استان خوزستان یعنی اهواز 92 کیلومتر فاصله دارد .این شهر در 831 کیلومتری جنوب غربی تهران واقع شده است .

شمال شهر شوشتر محدود است به کوهستان بختیاری و شرق آن به شهر مسجد سلیمان و غرب آن به شهر دزفول و جنوب آن به اهواز و زاویه جنوب شرقی آن به ولایت رامهرمز می پیوندد.

آب رودخانه کارون از شمال به این شهر داخل و در بالای آن شهر به دو شاخه شطیط و گرگر(این شاخه از شهر عبور می کند ) تقسیم می شود.

شهر توسط این دو شاخه از کارون که در محلی به نام بند قیر در 4 کیلومتری شهر به هم می پیوندد،احاطه شده است.

در حال حاضر شوشتر از نظر موقعیت جغرافیایی در جزیره ای به عرض حدود 2 کیلومتر و طول حدود 8 کیلومتر قرار گرفته است.

محوطه تاريخی چغازنبيل در جنوب غربی ايران، استان خوزستان، 35 كيلومتری جنوب شرقی شهر باستانی شوش، در طول جغرافيايی 48 دقيقه و 30 ثانيه و عرض جغرافيایی 32 دقيقه قرار گرفته است. بلندترين نقطه اين مجموعه كه قله معبد بزرگ آن می‌باشد حدود 90 متر از سطح دريا ارتفاع دارد.

اين شهر در اوايل قرن 13 قبل از ميلاد توسط پادشاه ايلامی "اونتاش نپيريشا" (Untash Napirisha) در نزديكی رود دز ساخته شده و "دوراونتاش" (Dur Untash) ناميده می‌شده است. دوراونتاش به معناي قلعه اونتاش می‌باشد. در بعضی از متون ميخی اين شهر "ال اونتاش" (Al Untash) ذكر شده كه به معنی شهر اونتاش است. در مركز شهر معبد عظيمی بصورت مطبق بنا شده كه امروزه دو طبقه از آن هنوز پابرجاست. اين معبد موسوم به "ذيقورات" می‌باشد که به دو تن از خدايان بزرگ ايلاميان يعنی "اينشوشيناك" و "نپيريشا" اهدا شده است. معبد چغازنبيل بزرگترين اثر معماری بر جاي مانده از تمدن ايلامی است كه تا كنون شناخته شده است.

هفته گذشته ما دانشجویان وروددی ۸۵  سفر علمی داشتیم به استان خوزستان به سرپرستی دکتر روزبه زرین کوب.سفر بسیار خوبی بود و از مکانهای مهمی بازدید کردیم.در این مطلب و مطالب بعدی به شرح مختصری از بناهایی که در برنامه سفرمان بود اشاره خواهیم داشت به همراه عکسهایی از سفر که به تدریج اضافه خواهد شد.

محوطه تاریخی هفت تپه در حدود 15 کیلومتری جنوب شرقی شهرستان شوش واقع شده است .این محوطه مربوط به دوران ایلام میانه (قرن 15 پیش از میلاد )بوده و از تپه های متعدد تشکیل شده است.هفت تپه شامل بقایای یک اجتماع و شهر بزرگ است .بررسی های سطح الارضی که مک آدامز در این ناحیه انجام داده گویای این مسئله بوده که این محوطه فقط در دوره محدودی مسکونی بوده است .با توجه به آثار و لوحه های بدست آمده از کاوش ها ،نام باستانی این شهر احتمالا کپنک بوده است.

نخستین عملیات کاوش به سرپرستی دکتر عزت الله نگهبان در سال 1344 در این محل آغاز و تا سال 1357 ادامه یافت .

در حال حاضر نیز ادامه کاوش ها به سرپرستی دکتر بهزاد مفیدی از دانشگاه ماینز آلمان در حال انجام است .

دشت وسیع هفت تپه در دهه های 1330 تا 1340 به عنوان مرکز طرح توسعه نیشکر انتخاب گردید .به همین منظور اقدام به تسطیح زمین و هموار نمودن آن شد .هنگام تسطیح زمین به منظور راه سازی ،قسمتی از یک دیواره خشتی و طاق آجری نمایان شد.پس از بازدید باستان شناسان این محل توسط هیئت کاوش به عنوان نقطه شروع حفاری انتخاب شده که در طول 14 فصل کاوش تعداد 150 ترانشه خاکبرداری گردید